Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Hermenötik Dergisi, uluslararası akademik dürüstlük ve etik standartların titizlikle uygulandığı bir yayın politikası benimsemektedir. Bu çerçevede dergi, The Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ) – Transparency & Best Practice, Open Access Scholarly Publishing Association (OASPA) ve World Association of Medical Editors (WAME) gibi saygın uluslararası kurul ve komitelerin belirlediği akademik etik ilkelere tam uyum göstermeyi taahhüt eder.

Aşağıda yer alan etik ilkeler, Hermenötik Dergisi’nde yayınlanacak çalışmaların niteliğini, şeffaflığını ve bilimsel güvenilirliğini güvence altına almak amacıyla oluşturulmuştur.


1. Yazarlık ve Katkıda Bulunma Politikası

Hermenötik Dergisi, yazarlık ve katkıda bulunma politikalarında ICMJE – Defining the Role of Authors and Contributors tavsiyelerini benimsemektedir.

  • Yazar olarak listelenen kişiler, çalışmanın:
    • Planlanması,
    • Veri toplama ve analiz aşamaları,
    • Yazım ve gözden geçirme süreçlerinden en az birine doğrudan ve anlamlı katkı sağlamalıdır.
  • Yardımcı katkılar (teknik destek, dil redaksiyonu vb.) yazarlık olarak değil, “Teşekkür” bölümünde belirtilmelidir.
  • Her yazar, makalenin son halini görmeli ve onaylamalı, içerik üzerindeki sorumluluğu kabul etmelidir.
  • Yazar sıralaması, katkı düzeylerini yansıtacak şekilde ve tüm yazarların bilgisi ve onayıyla belirlenmelidir.

2. Şikâyet ve İtiraz Süreçleri

Hermenötik Dergisi, hermenotik@muhder.org adresi üzerinden iletilen tüm geri bildirim, şikâyet ve itirazları memnuniyetle karşılar.

  • Şikâyetler; yayınlanmış makalelerdeki olası etik ihlaller, intihal iddiaları veya değerlendirme süreçlerine ilişkin itirazları içerebilir.
  • Dergi yönetimi, yazarlar ve hakemler arasında doğabilecek anlaşmazlıkları şeffaf, tarafsız ve belgeli bir süreçle ele almayı taahhüt eder.
  • İtirazlar, bağımsız bir editöryal değerlendirmeden geçirilerek mümkün olan en kısa sürede sonuçlandırılır.
  • Hakem raporlarına itiraz eden yazarlar, somut ve bilimsel gerekçeler sunarak kararın yeniden gözden geçirilmesini talep edebilir.
  • Hermenötik Dergisi, kendisine iletilen her türlü bildirime hızlı ve yapıcı bir dönüş yapmayı ilke edinir.

3. Çıkar Çatışmaları ve Rakip Çıkarlar

Dergide yayımlanacak tüm çalışmalarda çıkar çatışmalarının beyan edilmesi zorunludur.

  • Yazarlar, editörler, hakemler ve diğer paydaşlar arasında:
    • Finansal,
    • Kurumsal,
    • Kişisel
      çıkar çatışması olasılığı varsa, bu durum açıkça belirtilmelidir.
  • Hermenötik, çıkar çatışmalarını değerlendirerek tarafsız ve objektif bir yayın süreci yürütmeyi taahhüt eder.
  • Çıkar çatışmalarının doğrudan ya da dolaylı etkileri, editöryal ve hakemlik süreçlerinde dikkate alınır.
  • Beyan edilmeyen ciddi çıkar çatışmaları tespit edildiğinde, makale hakkında düzeltme, geri çekme veya ek açıklama yoluna gidilebilir.

4. Veri Paylaşımı ve Yeniden Üretilebilirlik

Hermenötik Dergisi, bilimsel araştırmaların güvenilirliği için veri paylaşımını teşvik eder.

  • Araştırma bulgularının doğrulanabilirliğini ve yeniden üretilebilirliğini sağlamak amacıyla, mümkün olduğu durumlarda veriler:
    • Yazarlar tarafından talep edildiğinde paylaşılabilir,
    • Uygun açık erişimli veri tabanlarında depolanabilir.
  • Kişisel ve hassas verilerde, ilgili mevzuat ve etik kurallar gereği:
    • Gerekli izinler alınmalı,
    • Gizlilik koşulları titizlikle korunmalıdır.
  • Yazarlar, makalelerinde veri toplama, analiz yöntemleri ve sınırlılıklar hakkında şeffaf bilgi sunmalıdır.

5. Etik Gözetim Politikası

Hermenötik Dergisi’nde yayımlanacak tüm çalışmalarda etik ilkelere bağlılık esastır.

  • İnsan ve/veya hayvan denekler üzerinde yapılan araştırmalarda ilgili etik kurul onayı alınmış olmalı ve makalede açıkça belirtilmelidir.
  • Etik kurul onay belgesi, başvuru sırasında ek dosya olarak sisteme yüklenmelidir.
  • Etik ihlali şüphesi doğuran durumlarda dergi yönetimi:
    • Gerekli incelemeleri başlatma,
    • Çalışmayı geri çekme,
    • İlgili kurumlara bildirimde bulunma
      hakkına sahiptir.
  • Hermenötik Dergisi’ne gönderilen tüm makaleler, intihal tespit programları kullanılarak benzerlik taramasından geçirilir. Dergi, COPE’in etik yayıncılık ilkelerini esas alır.

Detaylı bilgi için: https://publicationethics.org


6. Fikri Mülkiyet Hakları

Hermenötik Dergisi’nde yayımlanan tüm çalışmalar, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) lisansı altında korunmaktadır.

  • Bu lisans:
    • Makalelerin ticari olmayan amaçlarla,
    • Değiştirilmeden,
    • Kaynak gösterilerek paylaşılmasına izin verir.
  • Yazarlar, eserlerini üçüncü kişilerle paylaşmadan önce dergiden ayrıca izin almak zorunda değildir.
  • Makalelerde kullanılan tablo, şekil, görsel ve diğer materyallerin telif hakları ile ilgili yasal sorumluluk yazarlara aittir.
  • Tüm makaleler açık erişimli olarak sunulur ve belirtilen lisans kapsamında kullanıma açılır.

7. Yayın Sonrası Tartışma ve Düzeltmeler

Hermenötik Dergisi, yayınlanan makalelere yönelik bilimsel eleştiri ve katkıları destekler.

  • Makale yayımlandıktan sonra iletilen itiraz ve eleştiriler editör kurulu tarafından değerlendirilir.
  • Gerekli görülen durumlarda:
    • Düzeltme (corrigendum),
    • Geri çekme (retraction),
    • Editöryal not veya yorum
      yayımlanabilir.
  • Makale yayımlandıktan ilk beş gün içinde tespit edilen hata veya eksiklikler, editör kararıyla doğrudan düzeltilebilir.
  • Yayın tarihinden beş günü geçen makaleler için ise ayrı bir düzeltme makalesi yayımlanır.
  • Düzeltme talepleri hem yazarlardan hem de üçüncü kişilerden gelebilir.

8. Hakemler İçin Etik Kurallar

Hermenötik Dergisi’nde hakemlik yapan uzmanlar aşağıdaki etik ilkelere uymakla yükümlüdür:

  • Değerlendirme sürecinde tarafsızlık, gizlilik ve adalet ilkelerine bağlı kalmak,
  • Çalışmanın:
    • Bilimsel niteliğini,
    • Özgünlüğünü,
    • Alanına katkısını
      dikkate alarak objektif değerlendirme sunmak,
  • Kişisel çıkar çatışmalarından kaçınmak ve böyle bir durum söz konusu olduğunda editörü derhal bilgilendirmek,
  • Değerlendirdikleri makalelerin tüm içeriklerini gizli tutmak ve kişisel amaçlı kullanmamak,
  • Makaleyi zamanında değerlendiremeyecekleri veya konu uzmanlıklarıyla uyuşmadığı durumlarda bunu en kısa sürede editöre bildirmek.

9. Yazarlar İçin Etik Kurallar

Hermenötik Dergisi’ne makale gönderen yazarlar aşağıdaki etik yükümlülükleri kabul eder:

  • Gönderdikleri çalışmanın:
    • Özgün olduğunu,
    • Daha önce başka bir yerde yayımlanmadığını,
    • Başka bir dergide eş zamanlı olarak değerlendirme sürecinde bulunmadığını
      taahhüt ederler.
  • Çalışmada kullanılan veriler ve kaynaklar doğru ve eksiksiz biçimde sunulmalı; alıntılar ve atıflar etik kurallara uygun yapılmalıdır.
  • Her türlü çıkar çatışması ve maddi destek beyan edilmelidir.
  • Birden fazla yazarın yer aldığı çalışmalarda:
    • Tüm yazarların çalışmaya anlamlı katkı sağladığından,
    • Yazar katkılarının açıkça belirtildiğinden
      emin olunmalıdır.
  • Olası etik ihlal durumlarında, yazarlar dergi ile iş birliği yapmayı kabul eder.

10. Editörler İçin Etik Kurallar

Hermenötik Dergisi editörleri, COPE’nin **“Journal Editors için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama İlkeleri”**ni benimsemiştir.

  • Editörler:
    • Yayın sürecinde tarafsız ve adil kararlar almakla,
    • Çalışmaları yalnızca bilimsel niteliği ve alana katkısı temelinde değerlendirmekle yükümlüdür.
  • Hiçbir yazarın:
    • Kişisel özellikleri,
    • Kurumsal bağlantıları,
    • Etnik, kültürel veya ulusal kimliği
      karar sürecini etkileyemez.
  • Çıkar çatışması durumlarında editör, ilgili çalışmanın değerlendirme sürecine katılmaz ve gerekli görülen yeni hakem/alan editörlerini görevlendirir.
  • Editörler, yazarlar ve hakemler arasındaki süreci:
    • Şeffaf,
    • Zamanında,
    • Belgeli
      şekilde yönetmekle sorumludur.
  • Yayınlanan makalelerin bilimsel niteliğini ve etik standartlara uygunluğunu korumak için gerekli tüm editöryal gözetim ve denetim sağlanır.

11. Sürekli Gözden Geçirme

Bu etik ilkeler, Hermenötik Dergisi’nin bilimsel niteliğini ve güvenilirliğini korumak amacıyla düzenli olarak gözden geçirilir ve güncellenir. Ulusal ve uluslararası yayıncılık standartlarındaki gelişmelere paralel olarak politika ve süreçlerde gerekli revizyonlar yapılır.


Kaynaklar